Artrose grote teen kan veel invloed hebben op lopen, staan en schoenen dragen. De grote teen speelt namelijk een belangrijke rol bij het afwikkelen van de voet. Als het grote teengewricht stijver wordt of pijnlijk aanvoelt, merkt u dat vaak bij iedere stap.
Bij Goessens Podologie in Uden zien wij regelmatig mensen met pijn, stijfheid of slijtage rond de grote teen. Soms gaat het om beginnende artrose. Soms is er sprake van hallux rigidus, waarbij de grote teen steeds minder goed kan bewegen. Ook hallux valgus, een scheefstand van de grote teen, kan klachten geven rond het grote teengewricht.
In deze blog leggen wij uit wat artrose van de grote teen is, welke klachten erbij passen, wat de oorzaak kan zijn en welke behandelmogelijkheden er zijn.
Wat is artrose van de grote teen?
Artrose is slijtage van een gewricht. In een gezond gewricht is kraakbeen aanwezig tussen de botdelen. Dat kraakbeen zorgt ervoor dat het gewricht soepel kan bewegen. Bij artrose wordt het kraakbeen dunner en minder glad. Daardoor kan beweging moeilijker en pijnlijker worden.
Bij artrose van de grote teen zit de slijtage meestal in het gewricht tussen de grote teen en het eerste middenvoetsbeentje. Dit gewricht wordt ook wel het grote teengewricht genoemd. Het eerste middenvoetsbeentje vormt samen met het bot van de grote teen het gewricht waarmee u de voet afwikkelt.
Als het kraakbeen verder achteruitgaat, kan het bot geïrriteerd raken. Soms groeit er extra bot rondom het gewricht. Dat kan zorgen voor een verdikking, druk in de schoen en meer stijfheid. Hierdoor kan de grote teen steeds lastiger omhoog bewegen tijdens het lopen.
Hallux rigidus bij artrose grote teen
Hallux rigidus betekent letterlijk stijve grote teen. Het is een aandoening waarbij het grote teengewricht minder beweeglijk wordt. Vaak komt dit door artrose. De grote teen kan dan niet meer goed meebewegen tijdens het afwikkelen van de voet.
Bij hallux rigidus ontstaat de pijn vaak bovenop het grote teengewricht of aan de binnenkant van de voet. De teen voelt stijf en pijnlijk aan. Vooral bij traplopen, wandelen, hurken, sporten of schoenen met een buigzame zool kunnen de klachten verergeren.
Een hallux rigidus is iets anders dan hallux valgus. Bij hallux valgus staat de grote teen scheef richting de andere tenen. Bij hallux rigidus staat vooral de stijfheid van het gewricht op de voorgrond. Toch kunnen hallux valgus, scheefstand en artrose soms samen voorkomen.
Welke klachten horen bij artrose in de grote teen?
De klachten bij artrose grote teen ontstaan meestal geleidelijk. In het begin voelt u misschien alleen wat stijfheid of pijn na langere belasting. Later kan de teen ook tijdens normale dagelijkse activiteiten pijnlijk worden.
Veelvoorkomende klachten zijn:
- Pijn in het grote teengewricht tijdens lopen of afwikkelen
- Stijfheid van de grote teen, vooral bij opstarten
- Stekende pijn bij bewegen of belasting
- Zwelling rond het gewricht
- Minder goed kunnen sporten of langere stukken lopen
- Drukpijn door schoenen
- Pijnklachten aan de voorvoet door anders lopen
- Moeite met schoenen met een soepele zool of hoge hakken
Soms groeit er extra bot bovenop of rondom het gewricht. Daardoor kan de schoen tegen het gewricht drukken. Dit kan de pijn en irritatie versterken.
Waarom is de grote teen zo belangrijk bij lopen?
De grote teen is belangrijk voor de laatste fase van de stap. Tijdens het afwikkelen moet de grote teen omhoog kunnen bewegen. Daardoor kan de voet een rollende beweging maken en kunt u goed afzetten.
Als het grote teengewricht stijf wordt, lukt die beweging minder goed. Het lichaam gaat dan vaak compenseren. U wikkelt bijvoorbeeld meer af via de buitenkant van de voet of u verkort uw stap. Daardoor kunnen ook andere delen van de voet, de voorvoet, de knie of de heup anders belast worden.
Bij artrose van de grote teen kijken wij daarom niet alleen naar de teen zelf. Wij kijken ook naar de stand van de voet, de belasting, het schoeisel en de manier waarop u loopt.
Mogelijke oorzaken van artrose grote teen
De belangrijkste oorzaak van artrose is slijtage van het kraakbeen. Waarom die slijtage precies ontstaat, verschilt per persoon. Soms is er sprake van primaire artrose. Dat betekent dat de artrose ontstaat zonder één duidelijke voorafgaande oorzaak. Oudere leeftijd en erfelijk aanleg kunnen hierbij een rol spelen.
Er kan ook sprake zijn van secundaire artrose. Dan ontstaat artrose door een andere oorzaak, zoals een eerdere blessure, breuk, afwijkende stand, jicht, reuma of langdurige overbelasting van het gewricht.
Mogelijke factoren die artrose kunnen beïnvloeden zijn:
- Oudere leeftijd
- Erfelijk aanleg
- Overgewicht
- Eerdere blessure of breuk van de teen
- Reuma of jicht
- Hallux valgus of andere scheefstand
- Afwijkende stand van de voet
- Hoge hakken of schoenen met weinig ruimte
- Langdurige belasting van het grote teengewricht
Niet iedereen met deze factoren krijgt artrose. En niet iedereen met artrose heeft dezelfde pijn. De ernst van de slijtage op een foto zegt niet altijd precies hoeveel klachten iemand ervaart.
Hallux valgus en artrose: wat is het verschil?
Hallux valgus en hallux rigidus worden vaak door elkaar gehaald. Bij hallux valgus groeit de grote teen scheef richting de andere tenen. Er ontstaat vaak een knobbel aan de binnenkant van het grote teengewricht. Die knobbel kan pijnlijk worden door druk van schoenen.
Bij hallux rigidus is vooral de beweging van het gewricht beperkt. De teen wordt stijver door artrose. Toch kunnen beide aandoeningen invloed op elkaar hebben. Een scheefstand kan de belasting op het gewricht veranderen. Andersom kan artrose ervoor zorgen dat de voet anders gaat afwikkelen.
Daarom kijken wij bij Goessens Podologie altijd naar de totale stand van de voet en teen. Alleen naar de pijnlijke plek kijken is vaak te beperkt.
Wanneer kunnen klachten verergeren?
Klachten bij artrose van de grote teen verergeren vaak door belasting. Denk aan lang lopen, veel staan, traplopen, hurken, sporten of wandelen op een harde ondergrond. Ook schoenen kunnen veel invloed hebben.
Hoge hakken kunnen de druk op de voorvoet en het grote teengewricht verhogen. Schoenen met een soepele zool vragen meer beweging van de grote teen. Als het gewricht die beweging niet goed kan maken, kan artrose verergeren of kunnen klachten verergeren.
Ook krappe schoenen kunnen pijnlijk zijn, vooral als er zwelling of extra bot rond het gewricht aanwezig is. Goed schoenadvies is daarom een belangrijk onderdeel van de aanpak.
Onderzoek bij Goessens Podologie in Uden
Bij Goessens Podologie starten we met een gesprek over uw klachten. Waar zit de pijn? Wanneer is de pijn ontstaan? Wordt de pijn erger bij afwikkelen, sporten of langer lopen? Heeft u last van stijfheid, zwelling of druk door schoenen?
Daarna volgt lichamelijk onderzoek. We kijken naar de stand van de grote teen, de beweging van het grote teengewricht, de afwikkeling van de voet en de belasting op de voorvoet. Ook beoordelen we uw schoenen en kijken we of de zool voldoende steun en afwikkeling geeft.
Als wij vermoeden dat er ernstige slijtage aanwezig is of als aanvullend onderzoek nodig is, adviseren wij om contact op te nemen met de huisarts. Die kan, wanneer nodig, verwijzen naar het ziekenhuis, een polikliniek orthopedie of een orthopedisch chirurg.
Behandeling zonder operatie
Artrose kan niet volledig worden teruggedraaid, maar de klachten kunnen vaak wel worden verminderd. De behandeling hangt af van de oorzaak, de ernst van de klachten en de mate waarin het gewricht nog kan bewegen.
Bij beginnende of matige klachten kan een niet-operatieve aanpak vaak helpen. Denk aan goed schoenadvies, een stijve loopzool, steunzolen, aanpassing van belasting en soms oefeningen om de voet en enkel beter te laten functioneren.
Een stijve loopzool kan helpen omdat de grote teen dan minder hoeft te buigen tijdens het afwikkelen. Hierdoor komt er minder druk op het pijnlijke gewricht. Ook een zool met een afwikkelvoorziening kan de belasting op het grote teengewricht verminderen.
Steunzolen kunnen zinvol zijn wanneer de stand van de voet bijdraagt aan de klachten. Het doel is om de voet beter te ondersteunen en de druk op het gewricht gunstiger te verdelen.
Wat kunt u zelf doen bij artrose grote teen?
Bij artrose van de grote teen is het verstandig om schoenen kritisch te bekijken. Kies schoenen met voldoende ruimte bij de tenen, een stevige hiel en een zool die de voet goed ondersteunt. Een te slappe zool kan meer beweging vragen van het gewricht en daardoor pijnlijk zijn.
Probeer hoge hakken te vermijden, omdat ze de druk op de voorvoet verhogen. Ook te smalle schoenen kunnen de binnenkant van het grote teengewricht irriteren, vooral als er sprake is van hallux valgus of zwelling.
Blijf bewegen, maar pas de belasting aan. Als lange wandelingen of intensief sporten de pijn duidelijk uitlokken, kan tijdelijk minder belasting verstandig zijn. Helemaal stoppen met bewegen is meestal niet nodig, maar de voet moet wel voldoende kunnen herstellen.
Wanneer is een operatie nodig?
Een operatie is bij artrose van de grote teen meestal niet de eerste stap. Vaak wordt eerst geprobeerd om de pijn te verlichten met schoenen, zolen, aanpassing van belasting en eventueel pijnstilling in overleg met de huisarts.
Als de klachten ernstig zijn en gewone behandelingen onvoldoende helpen, kan een orthopedisch chirurg een operatie bespreken. Welke operatie iemand krijgt, hangt af van de ernst van de artrose, de stand van de teen, de beweeglijkheid van het gewricht en de persoonlijke situatie.
Bij minder vergevorderde slijtage kan soms een operatie worden besproken waarbij extra bot aan de rand van het gewricht wordt verwijderd. Bij ernstige slijtage wordt vaker een artrodese overwogen.
Artrodese: het gewricht vastzetten
Artrodese betekent dat het gewricht wordt vastgezet. Bij artrose van de grote teen gaat het dan om het gewricht van de grote teen. De orthopedisch chirurg verwijdert het resterende kraakbeen en zet het gewricht in een goede stand vast. Dat gebeurt vaak met schroeven, een plaatje of een combinatie daarvan.
Het doel van vastzetten is om pijn vanuit het versleten gewricht te verminderen. Omdat het gewricht niet meer beweegt, kan de pijn die door wrijving in het gewricht ontstaat meestal verdwijnen of duidelijk afnemen. De teen blijft daarna wel stijver, maar bij ernstige hallux rigidus was de beweging vaak al sterk beperkt.
Een artrodese wordt uitgevoerd in het ziekenhuis. De operatie duurt per ziekenhuis en situatie verschillend. Ook de verdoving, hechtingen, drukverband en nabehandeling kunnen per patiënt verschillen. De orthopedisch chirurg bespreekt dit vooraf.
Zoals bij iedere operatie zijn er mogelijke complicaties. Denk aan infecties, nabloeding, problemen met wondgenezing of klachten rond schroeven. Dit betekent niet dat dit vaak gebeurt, maar het is wel verstandig om hierover duidelijke uitleg te vragen als u een operatie krijgt.
Wat is de rol van Goessens Podologie?
Bij Goessens Podologie voeren wij geen operatie uit. Onze rol ligt vooral in het onderzoeken van de voetstand, het beoordelen van de belasting en het adviseren over schoenen, zolen en praktische aanpassingen.
Bij artrose grote teen kunnen wij helpen om de druk op het grote teengewricht te verminderen. Dat doen we bijvoorbeeld met schoenadvies, steunzolen of advies over een stijve loopzool. Ook kijken we of het afwikkelen van de voet anders kan worden ondersteund.
Als wij vermoeden dat er sprake is van ernstige slijtage of wanneer de klachten niet passen bij een podologische behandeling, verwijzen wij u terug naar de huisarts. Die kan beoordelen of een verwijzing naar een orthopedisch chirurg nodig is.
Wanneer is het verstandig om hulp te zoeken?
Maak direct een afspraak als u merkt dat de grote teen steeds stijver wordt, als lopen pijnlijk blijft of als u schoenen steeds minder goed kunt verdragen. Ook bij zwelling, roodheid, duidelijke scheefstand of terugkerende pijnklachten is onderzoek verstandig.
Wacht vooral niet te lang als de klachten uw dagelijkse activiteiten beperken. Hoe eerder duidelijk is waardoor de pijn ontstaat, hoe gerichter we kunnen kijken naar een passende aanpak.
Artrose hoeft niet altijd te betekenen dat u geopereerd moet worden. In veel gevallen kunnen goede schoenen, aanpassing van belasting en ondersteuning van de voet al helpen om klachten te verlichten.
Artrose grote teen laten onderzoeken in Uden
Heeft u last van artrose grote teen, hallux rigidus, hallux valgus of pijn in het grote teengewricht? Dan bent u welkom bij Goessens Podologie in Uden. Wij kijken naar uw voet, uw schoenen, de stand van de teen en de manier waarop u loopt.
Op basis daarvan geven wij praktisch advies. Wanneer nodig kan een passend behandelplan worden opgesteld om de belasting op de grote teen te verminderen. En als er meer medisch onderzoek nodig is, denken wij mee over de juiste vervolgstap.
Blijf niet onnodig doorlopen met een stijve of pijnlijke grote teen. Een goed onderzoek kan veel duidelijkheid geven over de oorzaak en de beste manier om de klachten te behandelen.
